« Geri

Faiz ve Borsa Getirileri - 19.2.2014

 

Borsa endekslerinin uzun vadeli getirileri ile tahvil getirileri karşılaştırıldığında elde edilen sonuçlar borsaların uzun vadede daha yüksek getiri sağladığı yönünde. Akademik çalışmalarla bu getiri farkı risk tanımı ile açıklanabiliyor. Teoriye göre borsanın oynaklığı (riski) daha yüksek olduğu için buraya yatırım gelmek için daha fazla getiri talep ediyor. Temel analizde bir hisse senedinin hedef değeri hesaplanırken mutlaka bu pozitif risk primi (equity risk premium) dikkate alınarak çalışılır ve bu risk primi genelde Amerikan borsalarının uzun vade getirilerinden hesaplanan pek değişmeyen bir yüzde olur.

Bizde tahvil getirileri ile borsa endeksinin getirisi için benzer bir çalışma yapıldığında en azından 2005 yılına kadar enteresan bir sonuçla karşılaşıyoruz. Sabit getiriye yatırım, borsadan fazla getirmiş. Bize hep söylenen yüksek getiri için borsaya uzun vadeli yatırım yapılması gerektiği düşüncesi tam olarak doğru değilmiş.

Ülkemize özel bu tersliği yine aynı akademik çıkarım ile açıklayabiliriz. Sabit getiriye yatırım daha karlı olmuş çünkü o dönem borsa yatırımından daha riskliymiş.

Tahvile yatırım yaptığınızda gelecekteki enflasyon beklentilerini dikkate alarak belli bir reel faize razı olursunuz. Ancak enflasyon oynaklığı çok yüksek ve belli sebeplerle tahmin edilmesi zorsa tahvil yatırımcısı daha fazla reel faiz talep eder. Hisse senetlerinde ise enflasyon fiyatlamayı doğrudan etkilemez, uzun vadede şirketlerin enflasyona paralel bir şekilde ürünlerine zam yaparak kar rakamlarını artıracağı beklenir.

Sonuç olarak yıllar boyunca tahvil yatırımının borsadan daha iyi getiri sağlaması aslında sabit getirili ürünlerin daha riskli olmasından kaynaklanmaktaydı.

Analizi bir adım daha ilerletirsek, enflasyondaki oynaklığın azalması borsaya uzun vadeli yatırımı daha cazip hale getirirken beklentilerdeki iyileşme ve kötüleşme de giriş, çıkış sinyali olarak kullanılabilir. Bu açıdan BİST endekslerinin (enflasyon) fiyat endeksleri bazında izlenmesi (dolar bazında izlendiği gibi) uzun vadeli yatırım perspektifi için çok daha faydalı olacaktır.